Latest posts
-
రాగంలేని భోగం, త్యాగం లేని మనస్సు
జీవిత సత్యాన్ని తెలియచెప్పే జాతీయం ఇది. ఎంతగా భోగాలను అనుభవిస్తున్నా అలా అనుభవించింటేప్పుడు బంధుమిత్రుల అనురాగం ఉంటేనే ఆ భోగానుభవంలో ఆనందం ఉంటుంది. కానప్పుడు ఎన్ని భోగాలున్నా, ఎదురుగా ఇంకేమున్నా ఆనందమే ఉండదు. అలాగే ఎదుటి వారికోసం చిన్నదైనా, పెద్దదైనా త్యాగం చేసినప్పుడు మనస్సుకు కలిగే ఆనందం ఎంతో గొప్పగా ఉంటుంది. ఎలాంటి త్యాగమూ లేకుండా చ్కీజీజివితం గడుస్తూ ఉంటే మనస్సుకు ఆనందం ఉండదని తెలియచెప్పే సందర్భాలలో ఈ జాతీయం ప్రయోగం కనిపిస్తుంది.
-
అబ్బడి నెత్తి దిబ్బడు కొడితే..
అబ్బడి నెత్తి దిబ్బడు కొడితే దిబ్బడి నెత్తి సుబ్బడు కొట్టాడన్నది జాతీయం. తాడి తన్నేవాడుంటే వాడి తల తన్నేవాడు ఇంకొకడు ఉంటాడు అనే దానికి సమానార్థకమిది. ఎవరూ ఎవరికంటే అధికులు కారని, తామే గొప్ప అని ఎవరూ ఎప్పుడూ గర్వాహంకారాలకుపోకూడదని హెచ్చరించే సందర్భాలలో పెద్దలు ఈ జాతీయాన్ని వాడుతుంటారు. అబ్బడు, దిబ్బడు, సుబ్బడు అనేవి తెలుగునాట గ్రామ ప్రాంతాలలో ముద్దుగా పిలుచుకునే పేర్లు. పేర్లు ఏవైనా గర్వాహంకారాలు పనికిరావన్నదే ఈ జాతీయం ఇచ్చే సందేశం.
-
ఎంత కరవొచ్చినా పులి గడ్డి మేయదన్నట్టు
పులి క్రూరజంతువే అయినా రాజసం, నీతినిజాయతీల లాంటివాటికి ప్రతీకగా చెప్పుకోవటం అలవాటుగా వస్తోంది. ఆయన పులి లాంటివాడు అనంటే క్రూరస్వభావం కన్నా గాంభీర్యం ఎక్కువగా ఉన్నవాడు అనే అర్థమే స్ఫురిస్తుంది. కరవు వచ్చిన సందర్భాల్లో మిగతా ప్రాణులైతే ఏ గడ్డి అయినా తిని సరిపెట్టుకుంటాయి. కానీ పులి మాత్రం అలాకాదు. అది వేటాడి మాంసాన్నే తింటుంది కానీ గడ్డిని తినదు. గడ్డితినటం, గడ్డికరవటం అనే మాటలు అవినీతి, అక్రమాలకు పాల్పడటమనే అర్థాల్లో ప్రయోగాల్లో ఉన్నాయి. నీతిమంతుడిని పులి…
-
కోడిగుడ్డును కొట్టేందుకు గుండ్రాయి కావాలా అన్నట్టు
అల్పులను శిక్షించేందుకు అధికమైన బలం అక్కరలేదని తెలియచెప్పే సందర్భాలలో ఈ జాతీయ ప్రయోగం కనిపిస్తుంది. వాటం చూసి గట్టిగా వేలితో కొట్టినా కోడిగుడ్డు పగులుతుంది. అలాంటి దానికి గుండ్రాయి అనవసరం. అదే తీరులో అల్పుడైన శత్రువును కొట్టడానికి అధిక బలం అనవసరమని చెప్పే సందర్భాలలో ఈ జాతీయాన్ని వాడడం కనిపిస్తుంది.
-
ఏనుగునెక్కి కుక్క అరుపులకు దడిచినట్టు
ఏనుగును ఉత్తమ జంతువుగా, కుక్కను నీచ జంతువుగా చెబుతారు. అలాగే ఏనుగునెక్కటం అంటే కీర్తిని పొందటంతో సమానంగా కూడా చెబుతారు. ఏనుగు వీధిలో వెళుతుంటే కుక్కలు మొరుగుతాయి అని ఓ సామెత ఉంది. అంటే ఉత్తములు ఏదైనా పని చేస్తున్నప్పుడు నీచులు వంకలు పెడుతుంటారన్నది దీని అర్థం. ఇదే తీరులో కీర్తిని సంపాదించినప్పుడు, మంచి పనిని చేస్తున్నప్పుడు నీచులు, దుర్మార్గులు అనే మాటలను విని దడుచుకోకూడదు. ధైర్యంతో ముందుకు సాగుతూనే ఉండాలి అని తెలియచెప్పే కథా సందర్భంలో…
-
ఎంత పండినా కూటిలోకే…
ఎంత పండినా కూటిలోకే, ఎంత ఉండినా కాటిలోకే అన్నట్టు అన్నది జాతీయం. కొన్ని జీవన సత్యాలు ఇలా జాతీయాలుగా అవతరించాయి. వైరాగ్య సంబంధమైన భావనలను ప్రకటించేటప్పుడు ఇలాంటి జాతీయాలను వాడుతుంటారు. పంట ఎంత గొప్పగా పండినా, ఎంత ఎక్కువగా పండినా దాన్ని అలా కలకాలం నిల్వ ఉంచరు. ఆహార పదార్థంగా ఆ పంట మారాల్సిందే. అలాగే నూరేళ్లు బతికినా అంతకంటే ఎక్కువ బతికినా, అంత ఎక్కువకాలం బతికాడని మరణించాక అతడిని ఇంట్లో ఉంచుకోరు. కాటికి పంపాల్సిందే. అంటే…
-
పిండీ, బెల్లమూ ఇచ్చి పిన్నమ్మా నీ ప్రసాదం అన్నట్టు
సొమ్మంతా ఒకరి చేతికిచ్చి కొద్దిపాటి ఖర్చులకు కూడా వారిని అడగాల్సిన దుస్థితిలో ఉంటుంటారు కొందరు. ఇది తెలివితక్కువ వ్యవహారం. సొమ్మంతా ఇతరులకు ఇచ్చి కావలసినది యాచించటమంటే బుద్ధిలేనితనంకిందే లెక్క. పిండి, బెల్లం రెండూ ఉంటే చలిమిడి, బూరెలలాంటి పిండివంటలు చేసుకొని తినొచ్చు. అలాకాక ఆ బెల్లం, పిండి వేరొకరికి ఇచ్చి వారు పెట్టిందే ప్రసాదంగా తినటమంటే ఎలాంటిదో సొమ్ము ఒకరికి ఇచ్చి చిన్నచిన్న ఖర్చులకు వారిని అడుగుతూ వారి దయాధర్మాల మీద ఆధారపడటం అలాంటిదేనని ఈ జాతీయం…
-
పూరిగుడిసెకు పందిరి మంచమా అన్నట్టు
స్థాయిని మరచి వ్యవహరించటం, ఆర్థిక స్థోమతకు మించి ఆలోచించటం అనే అర్థాల్లో ఈ జాతీయం ప్రయోగంలో ఉంది. పెద్దపెద్ద భవనాలు, భవంతులలో ప్రత్యేకంగా గదులుండటం, వాటిలో అందంగా పందిరి మంచాలుండటం బాగా ఉంటుంది. కానీ చిన్న పూరి గుడిసెలో పెద్ద పందిరి మంచాన్ని ఏర్పాటు చేయాలనుకుంటే లోపల చోటు సరిపోకపోగా చూడటానికి కూడా బాగా ఉండదు. కనుక స్థాయికి తగ్గట్టుగా మాత్రమే ఏ వ్యవహారాలైనా సాగాలని తెలియచెప్పే సందర్భాలలో ఈ జాతీయ ప్రయోగం కనిపిస్తుంది.
-
అగ్గిపక్కన వెన్న.. ఆడవారి కోపం ఒకటేనన్నట్టు
మానవ స్వభావాల విశ్లేషణను కూడా మన జాతీయాలు తమలో పొందుపరచుకొని ముందు తరాలకు అందిస్తుంటాయనటానికి ఈ జాతీయం ఒక ఉదాహరణ. సృష్టిలో సున్నితమైన మనస్తత్వంగల స్త్రీ మానవీయతను ప్రకటిస్తుంది. పురుషుడికి కోపం వస్తే ప్రతీకారం తీర్చుకొనేదాకా వూరుకోడు. కానీ స్త్రీ అలాకాదు. ఆమె మనస్సు వెన్న. ఏ కొద్దిపాటి ప్రయత్నం చేసినా, వేడి తగిలిన వెన్నలాగా ఆమె మనస్సు కరిగిపోతుంది అని తెలియచెప్పే సందర్భాలలో ఈ జాతీయ ప్రయోగం కనిపిస్తుంది.
-
ఏకుతో తాకితే మేకుతో మొట్టినట్టు
చాలా అల్పమైన అపకారానికి భయంకరమైన శిక్షను విధించటం అనే అర్థంలో ఈ జాతీయం ప్రయోగంలో ఉంది. ఏకుతో ఎదుటి వ్యక్తిని తాకటమంటే ఎదుటి వ్యక్తికి శారీరకంగా ఏమాత్రం బాధను కలిగించే విషయం కాదు. కానీ చాలా అల్పమైన ఆ పనికి మేకుతో మొట్టాడట ఎదుటి వ్యక్తి. మేకుతో మొట్టడమంటే ఎంతగా బాధను కలిగిస్తుందో ఎవరైనా వూహించవచ్చు. ఈ భావన ఆధారంగా ఈ జాతీయం ప్రయోగంలోకి వచ్చింది.